İran ile ABD arasındaki müzakerelere kilitlenmişken dünya hafta sonuna savaş ile başladı. ABD ve İsrail, İran’ı vururken İran’ın Körfez ülkelerindeki ABD üslerini de hedef alarak verdiği karşılık sonrası petrol fiyatları tırmanışa geçti. Haftayı yüzde 3 yükselişle 73,12 dolardan kapatarak Haziran 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşan Brent petrolün gelişmeler sonrası yaklaşık yüzde 10’luk artış kaydedeceği değerlendiriliyor. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatması halinde ise Brent petrolün varilinin 150 dolara çıkabileceği öne sürülüyor.
ABD-İran nükleer müzakereleri ve bugün İsrail-İran arasında başlayan karşılıklı saldırılar Orta Doğu’da gerilimi tırmandırırken petrol fiyatları yükselişe geçti.
Petrol fiyatları, şubatın son işlem gününü yaklaşık yüzde 3 artışla 73,12 dolardan kapatarak Haziran 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) varili ise yüzde 2,7 yükselişle yaklaşık 67,22 dolardan işlem gördü.
Analistler enerji piyasalarında oynaklığın artabileceğini öngörürken İran’a yönelik daha ağır bir askeri müdahalenin küresel piyasalarda kalıcı ve yüksek fiyat baskısı oluşturabileceğini belirtiyor.
Petrol fiyatlarında yüzde 10’luk artış beklentisi
Uluslararası veri şirketi Primary Vision Network Enerji ve Ekonomi Analisti Osama Rizvi, ABD yönetiminin, petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde seyrettiği bir piyasa ortamını göze alamayacağını söylese de piyasalardaki şok etkisinin saldırının şiddeti ve kapsamına bağlı değişeceğini ifade ederek, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Petrol fiyatlarındaki artış, enerji altyapısının hedef alınıp alınmamasına bağlı olacak. ABD’nin enerji altyapısını hedef almaktan kaçınacağını düşünüyorum. Ancak bu durumda bile petrol fiyatlarında yaklaşık yüzde 10’luk bir artış görülebilir. Eğer saldırı çok sınırlı kalırsa, pazartesi günü petrol fiyatlarında düşüş de yaşanabilir. Küresel hisse senetlerindeki satış baskısı da saldırının niteliği ve şiddetine bağlı olacaktır. Piyasaların önemli bir kısmı zaten olası bir saldırıyı fiyatlıyor. Bu nedenle sert bir dalgalanma için beklenenden daha büyük bir tırmanış gerekir. Bununla birlikte, önümüzdeki günlerde belirsizlik nedeniyle küresel piyasalarda satış baskısı görülebilir.”
150 dolar tehlikesi
Rizvi, Hürmüz Boğazı’nın kapanması halinde fiyatların sert yükselebileceğine işaret ederek, “Hürmüz Boğazı’nın kapanması durumunda petrol fiyatları varil başına 150 dolara kadar çıkabilir, küresel büyüme yaklaşık yüzde 1,5 baskı altında kalabilir, altın fiyatları 6 bin 500 doların üzerine yükselebilir ve ABD enflasyonu yeniden yüzde 4,5 seviyesine yaklaşabilir.” ifadelerini kullandı.
Orta Doğu’da uzun süreli bir çatışmanın en çok gelişmekte olan piyasaları etkileyeceğini vurgulayan Rizvi, “Gelişmekte olan ülkelerde enerji bağımlılığı bazı durumlarda yüzde 80-95 seviyelerine ulaşıyor. Bu tablo, gıda enflasyonu ve yaşam maliyeti krizini daha da derinleştirebilir. Çatışmanın diğer bölgesel aktörleri kapsayacak şekilde genişlemesi, özellikle Suudi Arabistan ve İsrail’in sürece dahil olması halinde, piyasalar bölgesel savaş riskini fiyatlamaya başlayabilir.” değerlendirmesinde bulundu.
